«Εκφοβισμός (bullying) και τρόποι αντιμετώπισής του» Γράφει η Ψυχολόγος, Msc και Τραυματοθεραπεύτρια EMDR Χιονία Σβώλη

Παρά την εντύπωση ορισμένων ότι αποτελεί αποκλειστικά σχολικό φαινόμενο, στην πραγματικότητα εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες και τις κοινωνικές ομάδες. Είναι μια μορφή κακοποίησης ή εξαναγκασμού.

Πιο αναλυτικά, ο εκφοβισμός (bullying) είναι μία επιθετική συμπεριφορά – σωματική, λεκτική, ψυχολογική ή και κοινωνική – που εκδηλώνεται σκόπιμα, απρόκλητα και επαναλαμβανόμενα, στο σχολείο, στον εργασιακό χώρο, ακόμη και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σκοπός του είναι η επιβολή και η πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου στο άτομο (ή ομάδα ατόμων) που την υφίσταται.

Στη συμπεριφορά του bullying υπάρχει μια διαφορά ισχύος ανάμεσα σε αυτούς που την ασκούν και σε αυτούς που την υφίστανται. Σε γενικές γραμμές, ο επιτιθέμενος έχει πάνω στο θύμα σωματική ή αριθμητική υπεροχή. Δεν πρόκειται για μια διαμάχη που χρειάζεται επίλυση. Όλη η εξουσία είναι στο άτομο ή στην ομάδα που την ασκεί. Τα άτομα που εκφοβίζουν τους άλλους, δείχνουν απέχθεια και περιφρόνηση σε αυτούς που προσπαθούν να βλάψουν. Πιστεύουν ότι μέσα από αυτή τη συμπεριφορά γίνονται πιο σημαντικοί.

Οι συνέπειες του εκφοβισμού αφορούν όλους τους εμπλεκόμενους σε βάθος χρόνου, αλλά το μεγαλύτερο αντίκτυπο έχει βέβαια στο θύμα. Το bullying κυμαίνεται από την απλή μορφή εκφοβισμού σε πιο σύνθετες μορφές, στις οποίες ο νταής ενδέχεται να έχει έναν η περισσότερους φίλους που μπορεί να φαίνεται να είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν τον «αρχι-νταή» στις δραστηριότητές του. Το νταηλίκι στο σχολικό ή εργασιακό χώρο αναφέρεται και ως ομότιμη κακοποίηση.

Ο εκφοβισμός όπως και η βία μπορούν να πάρουν διάφορες μορφές:

  • Σωματικός εκφοβισμός και βία (άμεσος): περιλαμβάνει συστηματικά σπρωξίματα, σκουντήματα, αγκωνιές, κλοτσιές, τρικλοποδιές, γροθιές ή χτυπήματα με αντικείμενα και αφορά όλες τις μορφές σωματικών επιθέσεων, καθώς και τις καταστροφές πραγμάτων.
  • Λεκτικός εκφοβισμός (άμεσος): περιλαμβάνει τη συστηματική χρησιμοποίηση υβριστικών εκφράσεων, φραστικών επιθέσεων, προσβολών, απειλών, διάδοση ψευδών φημών, σεξουαλικών υπονοούμενων σε βάρος κάποιου κ.ά. Χρησιμοποιεί σταθερά ένα άτομο ως στόχο των πειραγμάτων, κάνοντάς το περίγελο.
  • Κοινωνικός εκφοβισμός (έμμεσος): περιλαμβάνει εκβιασμούς, απειλές και απαίτηση χρημάτων ή προσωπικών αντικειμένων και κυρίως αποκλεισμό/ απομόνωση του παιδιού  – στόχου από τη συμμετοχή του στις ομαδικές δραστηριότητες κ.ά.
  • Ηλεκτρονικός εκφοβισμός (cyber-bullying): πρόκειται για τη βία που εκδηλώνεται χρησιμοποιώντας ως μέσο τις ηλεκτρονικές συσκευές. Περιλαμβάνει την αποστολή απειλητικού ή υβριστικού υλικού μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μηνυμάτων SMS, τη δημοσιοποίηση πληροφοριών ή εικόνων χωρίς άδεια, τη δυσφήμιση, ψεύτικη ταυτότητα για εκμαίευση πληροφοριών και γελοιοποίηση κ.ά.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προστατευτεί κάποιος από το να πέσει θύμα εκφοβισμού, είναι το να έχει μεγαλώσει σε μια σχέση αγάπης και σεβασμού παρά χρησιμοποιώντας την εξουσία ή τη δύναμη για να ασκεί έλεγχο. «Τα παιδιά μαθαίνουν και κάνουν, αυτά που κάνουν οι γονείς, όχι μόνο αυτά που λένε!» Εάν στις μεθόδους πειθαρχίας χρησιμοποιούν την εξουσία πάνω τους, τότε αυτό που θα μάθουν είναι να χρησιμοποιούν εξουσία πάνω σε άλλους ή να αφήνουν τους άλλους να χρησιμοποιούν την εξουσία.

Μην το κρατάς μυστικό. Πες το σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύεσαι και ζήτησε τη βοήθειά του. Μπορεί να είναι ο γονιός σου, ένας δάσκαλος, ο διευθυντής του σχολείου, ο προπονητής σου.

Όταν δέχεσαι τέτοια συμπεριφορά, μείνε ήρεμος. Προσπάθησε να μη δείξεις θυμό ή φόβο. Τα άτομα που ασκούν εκφοβισμό αποζητούν την αντίδρασή του θύματος. Τους αρέσει να βλέπουν ότι σε αναστατώνουν. Αν δεν αντιδράς όπως περιμένουν, μπορεί να βαρεθούν και να σταματήσουν.

Προσπάθησε να αποφεύγεις καταστάσεις όπου μπορεί να είσαι εκτεθειμένος σε εκφοβισμό. Για παράδειγμα, απέφυγε περιοχές του σχολείου όπου δεν υπάρχουν πολλοί μαθητές ή δάσκαλοι. Μην μένεις μόνος στις τουαλέτες ή στα αποδυτήρια. Κάθισε κοντά στον οδηγό του σχολικού λεωφορείου. Μην φέρνεις ακριβά αντικείμενα ή πολλά χρήματα στο σχολείο. Κάθισε μαζί με άλλους φίλους στο φαγητό. Μείνε κοντά στους φίλους σου ή στο δάσκαλό σου στα σχολικά διαλείμματα.

Δίδαξε το παιδί σου πώς να διεκδικεί και να υπερασπίζεται τον εαυτό του με σεβασμό.

Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν ότι μπορούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους, ενώ σέβονται τους άλλους ανθρώπους. Δώστε τους τα λόγια για να υπερασπίζονται τον εαυτό τους: Λεκτικά παραδείγματα:

«Είναι η σειρά μου τώρα.»

«Ε! Σταμάτα το αυτό. Με ενοχλείς!»

«Δεν είναι εντάξει να πληγώνεις.»

Τέλος, δίδαξε στο παιδί σου τις βασικές κοινωνικές δεξιότητες.

 

«Εκφοβισμός (bullying) και τρόποι αντιμετώπισής του» Γράφει η Ψυχολόγος, Msc και Τραυματοθεραπεύτρια EMDR Χιονία Σβώλη">
περισσότερα σχετικά άρθρα
περισσότερα από: MyDonnasito
περισσότερα στή: Ψυχολογία

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δείτε επίσης

Η Θεραπευτική Λειτουργία της Αφήγησης Παραμυθιών!

Τα παραμύθια είναι ταξίδια του μυαλού…! Η συμβολή των παραμυθιών στην ψυχική και κοινωνική…