Μία Aλφαβήτα χωρίς το Ρ!

Γράφει η Αγγελική Ναθαναηλίδου

Ποιό είναι αυτό το κάτι, που συνδέει η πλειοψηφία, κατευθείαν με την λογοθεραπεία; Το σύμφωνο /ρ/. Ένας, πλέον, συνηθισμένος προβληματισμός των γονέων.Τι συμβαίνει με αυτό το Ρ; Ένα μεγάλο ποσοστό των παιδιών δυσκολεύεται να το αρθρώσει.Μα, γιατί;

Μία από τις πιο συχνές αρθρωτικές-φωνολογικές διαταραχές του λόγου είναι η απουσία ή η αλλοιωμένη εκφορά του φωνήματος ρ. Γνωστό φαινόμενο και ως ‘ροτακισμός’. Πιο συγκεκριμένα μπορεί το παιδί να μην εκφέρει καθόλου το φώνημα /ρ/ ή μπορεί να το αντικαθιστά με άλλα φωνήματα που είναι πιο εύκολα στην άρθρωση, όπως είναι το /λ/ (νελό αντί για νερό) ή το /γ/ (νεγό). Κάποιες φορές ίσως συναντηθεί και σαν /ου/ (π.χ. νεουό).

Σχετική εικόνα
Στην τυπική εξέλιξη της ομιλίας το /ρ/ είναι από τα τελευταία φωνήματα που αναμένεται να κατακτήσει ένα παιδί. Αυτό συμβαίνει γιατί απαιτείται σωστή συνεργασία και λειτουργία των αρθρωτών,συγκεκριμένα της γλώσσας και της κάτω γνάθου.Η γλώσσα πρέπει να είναι εκγυμνασμένη μυολειτουργικά και νευρολογικά από την διαδικασία της μάσησης για να μπορεί να ανυψωθεί και να χτυπήσει τον ουρανίσκο,ώστε να παραχθεί το /ρ/. Παίζει ρόλο και η διαδικασία του θηλασμού καθώς συμβάλει στην κατάλληλη προετοιμασία της γλώσσας. Συνεπώς αν σε ένα παιδί δεν έχουν ολοκληρωθεί αυτές οι διαδικασίες ίσως δυσκολευτεί να πει το /ρ/.

Λόγοι που δυσκολεύουν την εκφορά του /ρ/:

⦁ Δυσκολία στην ακουστική διάκριση του φωνήματος. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το παιδί δεν ακούει το /ρ/ αλλά ίσως αδυνατεί να το ξεχωρίσει ακουστικά σε μία λέξη. Ιδίως όταν το αντικαθιστά με άλλο φώνημα π.χ. /λ/.
⦁ Κοντός χαλινός. Δηλαδή η μεμβράνη,που υπάρχει κάτω από τη γλώσσα και την κρατάει στο έδαφος της στοματικής κοιλότητας, δεν έχει το σωστό μέγεθος. Γεγονός που περιορίζει την κίνησή της γενικότερα και συνεπώς δεν μπορεί να φτάσει στον ουρανίσκο.
⦁ Ανωριμότητα στην ολοκλήρωση της εξέλιξης του φωνολογικού συστήματος. Η διαδικασία ολοκληρώνεται περίπου στα 5 με 6 έτη (διαφέρει στον καθένα). Λίγο πριν την Α’ δημοτικού, οπότε αρχίζει η μετάβαση στον γραπτό λόγο.

Πότε να επισκεφθώ τον/την λογοθεραπευτή/τρια;

Αν το παιδί:
⦁ ενοχλείται επειδή δεν λέει το /ρ/ ή το αντικαθιστά με άλλο φώνημα
⦁ προσπαθεί να το πει και αποτυγχάνει
⦁ έχει κοντό χαλινό
⦁ είναι στην Α’ δημοτικού ή ακόμη καλύτερα πριν ξεκινήσει το δημοτικό

Αποτέλεσμα εικόνας για λογοθεραπεια

Η εκμάθηση της γλώσσας μπορεί να θεωρείται έργο εύκολο. Κι αυτό γιατί τα παιδιά καταφέρνουν να γίνουν πολύ καλοί χρήστες του επικοινωνιακού κώδικα χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια διδασκαλία (όπως π.χ. στον γραπτό λόγο). Στην πραγματικότητα όμως, είναι μία πολύπλοκη διαδικασία μέχρι να καταφέρει ένας άνθρωπος να επιτύχει τον ανώτερο σκοπό της γλώσσας, την επικοινωνία. Προσωπικά σας προτείνω να απολαύσετε αυτό το ταξίδι με τα παιδιά σας όσο δύσκολο κι αν φαντάζει!

Αγγελική Ναθαναηλίδου

περισσότερα σχετικά άρθρα
περισσότερα στή: KozaniKids

Δείτε επίσης

Το βιβλίο «Ο μικρός Κοπέρνικος και ο Πόλεμος των Άσπρων» κυκλοφόρησε

Ποιο είναι το αγαπημένο σας χρώμα; Το μπλε, το κόκκινο, το κίτρινο ή μήπως το πράσινο; Όπο…