Κάθε μητέρα χρειάζεται να γνωρίζει τα αναπτυξιακά ορόσημα σε κάθε τομέα της ανάπτυξης, διότι αυτή η γνώση θα την βοηθήσει να καταλάβει ή να υποψιαστεί αν κάτι ίσως δεν εξελίσσεται όπως θα έπρεπε στο παιδί της, ώστε να το συζητήσει με τον παιδίατρο.

Στο προηγούμενο άρθρο αναφέρθηκα στην καθυστέρηση λόγου και επιγραμματικά στα ανησυχητικά σημάδια. Στο παρόν άρθρο θα αναφερθούν αναλυτικά οι δεξιότητες λόγου και ομιλίας που θα πρέπει να κατακτά ένα παιδί μήνα με μήνα.

0 – 6 μηνών

  • μιμείται ήχους
  • συχνά μουρμουρίζει και δημιουργεί ευχάριστους ήχους
  • χρησιμοποιεί διαφορετικό κλάμα για να εκφράσει διαφορετικές ανάγκες
  • αναγνωρίζει φωνές και γελάει όταν του μιλάνε
  • αντιδρά στους ήχους γυρνώντας το κεφάλι
  • η φωνή του παρουσιάζει ποικιλία στην ηχηρότητα και τον τόνο
  • χρησιμοποιεί τα φωνήματα ‘’μπ’’, ’’π’’, και ‘’μ’’ στο βάβισμα
  • χρησιμοποιεί ήχους ή χειρονομίες για να υποδείξει το τι θέλει

       7 – 12 μηνών

  • καταλαβαίνει το ‘’όχι’’ και το ‘’ναι’’
  • ανταποκρίνεται σε απλά αιτήματα
  • καταλαβαίνει και ανταποκρίνεται στο δικό του όνομα
  • μιμείται περισσότερους ήχους
  • αντιλαμβάνεται λέξεις για απλά αντικείμενα (π.χ. φλιτζάνι, παπούτσι, χυμός)
  • βαβίζει χρησιμοποιώντας σύνολα ήχων σύντομα και με διάρκεια
  • όταν βαβίζει χρησιμοποιεί μοτίβα μουσικού κυματισμού (επιτονισμού) της φωνής
  • χρησιμοποιεί ένα ευρύ φάσμα ήχων στο βάβισμα
  • ακούει όταν του μιλούν
  • χρησιμοποιεί ηχητικές προσεγγίσεις
  • αρχίζει να αντικαθιστά το βάβισμα με ασυνάρτητη ομιλία
  • χρησιμοποιεί σκόπιμα τον λόγο για πρώτη φορά
  • χρησιμοποιεί κυρίως τα ουσιαστικά
  • έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 1 – 3 λέξεων
  • αντιλαμβάνεται απλές εντολές

       13 – 18 μηνών

  • χρησιμοποιεί μοτίβα επιτονισμού* των ενηλίκων
  • χρησιμοποιεί ηχολαλίες* και νεολογισμούς*
  • χρησιμοποιεί νεολογισμούς για να καλύψει πείνα
  • παράγει κάποια σύμφωνα
  • χρησιμοποιεί μη κατανοητό λόγο
  • εκτελεί απλές εντολές
  • επιδεικνύει 1 – 3 μέρη του σώματος συνειδητά
  • έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 3 – 20 λέξεων ή και περισσότερες
  • συνδυάζει χειρονομίες και ήχους
  • δημιουργεί παρακλήσεις για πράγματα που επιθυμεί

*επιτονισμός: είναι ο τρόπος με τον οποίο εκφωνείται η ομιλία, δηλαδή οι αυξομειώσεις στην ένταση, οι παύσεις και οι διάφοροι χρωματισμοί της φωνής, μέσω των οποίων αποδίδονται τα διάφορα συναισθήματα και το ύφος του ομιλητή (φόβος, απορία, θαυμασμός αλλά και ειρωνεία, έκπληξη κλπ.). Στον γραπτό λόγο ο επιτονισμός καταδεικνύεται με τα σημεία στίξης.

*ηχολαλία: Η ηχολαλία είναι η αυθόρμητη επανάληψη της ομιλίας των άλλων, δηλαδή η επανάληψη λέξεων, φράσεων και προτάσεων. Η επανάληψη μπορεί να πραγματοποιηθεί αμέσως μετά την ακρόαση των λέξεων ή των ήχων, ή μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα, συνιστώντας με αυτόν τον τρόπο ένα είδος καθυστερημένης ηχολαλίας.

*νεολογισμός: μια νέα λέξη όταν δεν έχει ακόμη ενταχθεί στο λεξιλόγιο και θεωρείται από τους περισσότερους ομιλητές ως καινούργια. Στον τομέα της λογοθεραπείας με τον όρο «νεολογισμός» εννοούμε την δημιουργία νέων λέξεων που δεν υπάρχουν.

      19 – 24 μηνών

  • η ομιλία του γίνεται κατανοητή στο 25 – 50% και αρχίζει να μοιάζει σταδιακά με την ομιλία των ενηλίκων
  • εκφραστικό λεξιλόγιο 50 – 100 λέξεις ή και περισσότερες
  • αντιληπτικό λεξιλόγιο πάνω από 300 λέξεις
  • ξεκινά να χρησιμοποιεί προσωπικές αντωνυμίες (εγώ, εσύ, αυτός)
  • χρησιμοποιεί την κατάλληλη προσωδία/ τονισμό στις ερωτήσεις
  • απαντά σε ερωτήσεις τύπου «τι είναι αυτό»
  • απολαμβάνει να ακούει ιστορίες
  • γνωρίζει 5 μέρη του σώματος
  • γνωρίζει επακριβώς τα ονόματα κάποιων γνώριμων αντικειμένων
  • καταλαβαίνει και ακολουθεί εντολές με δύο μέρη

      2 – 3 ετών

  • κατανοητός λόγος κατά 50 – 70%
  • κατανοεί το ‘’ένα’’ και το ‘’όλα’’
  • ονοματίζει τις σωματικές του ανάγκες
  • ζητάει αντικείμενα με το όνομά τους
  • δείχνει εικόνες σε βιβλίο, όταν τις ονοματίσουν
  • αναγνωρίζει μέλη του σώματος
  • ακολουθεί απλές προσταγές, απαντά σε απλές ερωτήσεις
  • ευχαριστιέται να ακούει μικρές ιστορίες/ τραγούδια/ ποιήματα
  • δημιουργεί ερωτήσεις 1 – 2 λέξεων, φράσεις 3 – 4 λέξεων
  • αντιληπτικό λεξιλόγιο 500 – 900 λέξεων
  • εκφραστικό λεξιλόγιο 50 – 250 λέξεις ή και περισσότερες
  • χρησιμοποιεί προθέσεις – άρθρα
  • συνεχίζει τη χρήση της ηχολαλίας
  • καταλαβαίνει τα περισσότερα από αυτά που ακούει
  • παρουσιάζει γραμματικά και συντακτικά λάθη
  • κάνει συχνές επαναλήψεις – ειδικά « εγώ »
  • μιλάει με δυνατή φωνή και πιο γρήγορα
  • παραλείπει ή αντικαθιστά κάποια φωνήματα όταν μιλάει
  • χρησιμοποιεί βοηθητικά ρήματα (π.χ. είναι)
  • χρησιμοποιεί κάποιου ομαλού παρελθοντικού χρόνου ρήματα, μορφήματα κτητικότητας, αντωνυμίες και προστακτική


  3 – 4 ετών

  • αντιλαμβάνεται τις λειτουργίες των αντικειμένων
  • αντιλαμβάνεται τις διαφορές στα νοήματα (π.χ. σταμάτα, συνέχισε)
  • εκτελεί διπλές και τριπλές εντολές
  • ρωτά και απαντά σε απλές ερωτήσεις
  • συχνά κάνει ερωτήσεις και ζητά λεπτομέρειες
  • χρησιμοποιεί τον λόγο για να εκφράσει συναισθήματα
  • χρησιμοποιεί προτάσεις με 4 – 6 λέξεις
  • επαναλαμβάνει προτάσεις με 6 – 13 λέξεις
  • χρησιμοποιεί ρήματα και ουσιαστικά σε μία πρόταση
  • έχει επίγνωση του παρελθόντος και του μέλλοντος
  • αντιληπτικό λεξιλόγιο 1200 – 2000 λέξεων
  • εκφραστικό λεξιλόγιο 800 – 1500 λέξεων
  • αυξάνει το εύρος του λόγου
  • ψιθυρίζει
  • ο λόγος του είναι κατά 80% καταληπτός
  • βελτιώνεται η γραμματική στις προτάσεις
  • τοποθετεί δύο γεγονότα σε χρονολογική σειρά
  • χρησιμοποιεί τον πληθυντικό αριθμό, αντωνυμίες και χρόνους ρημάτων
  • συμμετέχει σε συζητήσεις

       4 – 5 ετών

  • καταλαβαίνει τους αριθμούς μέχρι το 3
  • αντιλαμβάνεται έννοιες του χώρου (π.χ. πάνω, κάτω, δεξιά)
  • αναγνωρίζει από 1 έως 3 χρώματα
  • αντιληπτικό λεξιλόγιο 2.800 λέξεων
  • ξέρει να μετρά από το 1 έως το 10 με την σειρά
  • είναι να σε θέση να ακούει και να παρακολουθεί μικρές ιστορίες
  • κάνει ερωτήσεις για οποιοδήποτε θέμα (π.χ. γιατί ο ήλιος είναι κίτρινος;)
  • χρησιμοποιεί γραμματικά σωστές προτάσεις
  • εκφραστικό λεξιλόγιο 900 – 2.000 λέξεων
  • χρησιμοποιεί προτάσεις, οι οποίες έχουν από 4 – 8 λέξεις
  • απαντά σε ερωτήσεις που χωρίζονται σε 2 μέρη
  • ρωτά την σημασία των λέξεων
  • ο ρυθμός ομιλίας του είναι 186 λέξεις περίπου το λεπτό
  • σωστή άρθρωση συμφώνων (90% επιτυχία), λίγη δυσκολία στο « ρ » και στο « σ »
  • ο λόγος του είναι συχνά αντιληπτός/ κατανοητός στους ξένους
  • μιλάνε για τις εμπειρίες τους στο σχολείο, στο σπίτι ή και με φίλους. Αναμεταδίδει με λεπτομέρειες επακριβώς για το τι έκανε στο σχολείο
  • δίνει ιδιαίτερη προσοχή στις ιστορίες και είναι σε θέση να απαντά σε (απλές) ερωτήσεις σχετικά με την ιστορία

      5 – 6 ετών

  • ονομάζει τα 6 βασικά χρώματα και 3 βασικά σχήματα
  • ακολουθεί οδηγίες που του δίνονται σε ομάδα
  • εκτελεί σύνθετες εντολές με 3 μέρη
  • κάνει ερωτήσεις του τύπου « πως »
  • απαντάει λεκτικά στην ερώτηση π.χ. γεια, τι κάνεις;
  • χρησιμοποιεί κατάλληλα παρελθοντικό και μελλοντικό χρόνο
  • χρησιμοποιεί συνδέσμους
  • αντιληπτικό λεξιλόγιο 13.000 λέξεων
  • γνωρίζει και ονομάζει τα αντίθετα π.χ. ζεστό – κρύο, πάνω – κάτω
  • λέει με την σειρά τις μέρες της εβδομάδας, όπως και τους μήνες
  • μετράει σε σειρά μέχρι το 30
  • συνεχίζεται η δραστική αύξηση λεξιλογίου
  • αντικαθιστά ελάχιστα φωνήματα
  • ανταλλάσσει πληροφορίες και κάνει ερωτήσεις
  • αναπαράγει με ακρίβεια ιστορίες
  • τραγουδά ολόκληρα τραγούδια και απαγγέλει ποιήματα
  • επικοινωνεί με ιδιαίτερη ευκολία τόσο με ενήλικες όσο και με παιδιά
  • χρησιμοποιεί την κατάλληλη γραμματική

Ποιες σημαντικές ικανότητες λόγου – ομιλίας χρειάζεται να κατακτήσει ένα βρέφος μήνα με μήνα? Γράφει η Κωνσταντίνα Κρίνου | Λογοθεραπεύτρια ">
περισσότερα σχετικά άρθρα
περισσότερα από: MyDonnasito
περισσότερα στή: KozaniKids

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δείτε επίσης

O «Οδυσσεβάχ» της Ξένιας Καλογεροπούλου στην Κοζάνη!

Ένα από τα πιο σημαντικά θεατρικά έργα για παιδιά και όχι μόνο, βασισμένο στους μύθους, στ…