Η λέξη «παιχνίδι» έχει επικρατήσει στο λεξιλόγιο των ενηλίκων να χρησιμοποιείται υποτιμητικά. Συχνές είναι οι εκφράσεις: «Δεν είσαι μικρό παιδί να παίζεις!» και «Όλη μέρα ο νους του είναι στο παιχνίδι!» κ.α.

Ωστόσο, δεν υπάρχει κάποιος ξεκάθαρος ορισμός ούτε μία και μοναδική θεωρία που να μπορεί να εξηγήσει το ρόλο του παιχνιδιού στη μάθηση και στην ανάπτυξη του παιδιού. Το παιδί από τη φύση του έχει πλαστεί για να μαθαίνει μέσα από το παιχνίδι, καθώς μέσω του παιχνιδιού εκτίθεται σε νέες εμπειρίες, δραστηριότητες και ιδέες. Το παιχνίδι είναι η «αναπτυξιακή τροφή» του παιδιού που θα το βοηθήσει να αναπτύξει τις σωματικές και πνευματικές του δεξιότητες και ικανότητες και θα του ενσωματώσει γνωστικά, συναισθηματικά και κοινωνικά ερεθίσματα.. Καλλιεργεί τη φαντασία του με σκοπό στη συνέχεια να αποκτήσει πρότυπα και συμπεριφορές, που θα το βοηθήσουν να διαμορφώσει σε ένα σημαντικά μεγάλο βαθμό την προσωπικότητά του. Τέλος, εντάσσει τα παιδιά στο κοινωνικό σύνολο, καθώς τα βοηθάει στην αντίληψη της ομαδικότητας με τους κανόνες και τις αξίες της.

Λογοθεραπευτικά όσον αφορά την γλώσσα και το παιχνίδι θα πρέπει να γνωρίζουμε πως:

  • το επίπεδο της γλωσσικής εξέλιξης είναι αντίστοιχο του επιπέδου εξέλιξης του παιχνιδιού,
  • το παιχνίδι αντικατοπτρίζει το επίπεδο επεξεργασίας και αντίληψης της πραγματικότητας,
  • το παιχνίδι συμβάλλει στην εκμάθηση κοινωνικών συμπεριφορών,
  • το παιχνίδι οδηγεί προς την αφηγηματική ικανότητα.

 

Τα είδη του παιχνιδιού

  • Αισθητικοκινητικό και εξερευνητικό παιχνίδι:

Παρουσιάζεται κατά την διάρκεια των πρώτων 6 έως τους 8 μήνες της ζωής. Συμβαίνει ταυτόχρονα με την πρώιμη αλληλεπίδραση και την κοινή προσοχή, όπου το παιδί σχετίζεται με έναν ενήλικα τη φορά. Στο εξερευνητικό παιχνίδι, το παιδί συσχετίζει ένα αντικείμενο κάθε φορά. Μέσα από το αισθητικοκινητικό και εξερευνητικό παιχνίδι τα βρέφη εξερευνούν, χειρίζονται αντικείμενα και αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους. Περιλαμβάνει σκαρφαλώματα, τρέξιμο, κουδουνίστρες, μπάλες, παιχνίδια με άμμο, αυτοκινητάκια.


Κατασκευαστικό παιχνίδι:

Περιλαμβάνει δραστηριότητες παιχνιδιού, όπου το παιδί χειρίζεται αντικείμενα για να κατασκευάσει ή να δημιουργήσει ένα προϊόν. Είναι κυρίαρχο στη νηπιακή ηλικία και παραμένει σε μικρότερο βαθμό μέχρι και την εφηβεία. Σε αυτό το είδος παιχνιδιού συμπεριλαμβάνονται οι κατασκευές με τουβλάκια, η συναρμολόγηση lego, η κατασκευή χάρτινων λουλουδιών κ.ά.

Οργανωτικό παιχνίδι:

Εμφανίζεται στους 6 – 9 μήνες, όταν το παιδί έχει αναπτύξει στρατηγικές εξέτασης του περιβάλλοντα κόσμου και αντιλαμβάνεται ότι τα αντικείμενα έχουν σταθερές ιδιότητες. Τα παιχνίδια οργανώνονται χωρίς να δίνεται σημασία στον πραγματικό τους σκοπό. Τοποθετούνται σε μια σειρά, το ένα πάνω στο άλλο, το ένα μέσα στο άλλο κτλ . Το παιδί γίνεται επίσης γνώστης των δικών του ενεργειών και αυτών των άλλων ανθρώπων. Η μίμηση μπορεί να θεωρηθεί ως μια κοινωνικά προσανατολισμένη παραλλαγή του οργανωτικού παιχνιδιού.

Λειτουργικό παιχνίδι:

Εμφανίζεται στους 9 – 12 μήνες. Τα παιχνίδια χρησιμοποιούνται αυθόρμητα σύμφωνα με την λειτουργία τους.

Συμβολικό παιχνίδι:

Το παιδί χρησιμοποιεί σύμβολα έχοντας ως στόχο να αναπαραστήσει κάποιες πράξεις. Το συμβολικό παιχνίδι και το παιχνίδι προσποίησης αναπτύσσεται κατά το δεύτερο χρόνο της ζωής ενός παιδιού και είναι κυρίαρχο γύρω στα πέντε του χρόνια. Κατά την παιδική ηλικία, το συμβολικό παιχνίδι και το παιχνίδι φαντασίας μπορεί να εκφράζεται με μυστικές λέσχες παιδιών, παιχνίδι με αινίγματα, μυστικούς κώδικες, κουκλόσπιτο με οικογένεια από κούκλες, παιδική κουζίνα κ.α.

Κοινωνικό παιχνίδι:

Περιλαμβάνει τις δραστηριότητες παιχνιδιού του παιδιού με άλλα άτομα, όπως γονείς, αδέρφια, συνομήλικοι κλπ. Ξεκινάει από τη βρεφική ηλικία μεταξύ μητέρας-μωρού και από την ηλικία των τριών ετών τα παιδιά εμπλέκονται σε περισσότερο περίπλοκα κοινωνικά παιχνίδια. Τα παιδιά χρησιμοποιούν στο κοινωνικό παιχνίδι τους την εναλλαγή ρόλων ώστε να μάθουν πώς λειτουργεί το κοινωνικό σύστημα, πιο συγκεκριμένα προσποιούνται πως είναι γιατροί, μητέρες με παιδιά, διάφοροι ήρωες από την τηλεόραση αλλά και «φανταστικοί» χαρακτήρες. Το συγκεκριμένο είδος παιχνιδιού περιλαμβάνει τα παιχνίδια με κανόνες, όπως τα επιτραπέζια παιχνίδια, τα ομαδικά παιχνίδια (το μπάσκετ και το ποδόσφαιρο) και το ομαδικό συμβολικό και κατασκευαστικό.

Κωνσταντίνα Κρίνου
Λογοθεραπεύτρια

Τι είναι, άραγε, το παιχνίδι? Η οργανωμένη δραστηριότητα είναι παιχνίδι? Γράφει η Κωνσταντίνα Κρίνου | Λογοθεραπεύτρια">
περισσότερα σχετικά άρθρα
περισσότερα από: MyDonnasito
περισσότερα στή: KozaniKids

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δείτε επίσης

«Αγύμναστη γλώσσα» και τα πιθανά προβλήματα στην ομιλία ενός παιδιού

Μία Καθυστερημένη ή δυσκατάληπτη ομιλία, μια γλώσσα που προεξέχει  και μια   έντονη σιελόρ…