Λίγο πριν τη μεγάλη βδομάδα στα χωριά του νομού Κοζάνης συναντάμε τις ‘Λαζαρίνες’, ένα έθιμο που κατά πολλούς, έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα .Είναι έθιμο από την εκκλησιαστική μας παράδοση μια και αναφέρεται στο γεγονός της ανάστασης του Λαζάρου.

Το έθιμο αυτό, αναγγέλλει επίσης την ανάσταση της φύσης, τον ερχομό της άνοιξης καθώς και τη γιορτή της νέας ζωής και της γονιμότητας των γυναικών για αυτό και παρατηρούμε πως συμμετέχει μόνο το γυναικείο φύλο σε αυτό.

Τα  χαρακτηριστικά αυτού του εθίμου αποτελούν οι υπέρλαμπρες φορεσιές με τον πλούτο των χρωμάτων, των σχεδίων, των κεντημάτων, των στολιδιών, των κοσμημάτων που διαθέτουν, αλλά και τα ‘λαζαριάτικα’, ‘λαζαρ’κά’ τραγούδια, με το ονομαστό ‘Τσιντσιρό’.

Στις Λαζαρίνες παρατηρούμε τη συμμετοχή κοριτσιών και γυναικών.

Στο έθιμο συμμετέχουν κορίτσια 5 και 6 χρονών μέχρι ενήλικες 60 και 70 ετών από το πρωί του Σαββάτου, φορούν την παραδοσιακή τους φορεσιά και με τραγούδια και χορό επισκέπτονται τις γειτονιές του χωριού και  αφού περάσουν από όλα τα σπίτια , συγκεντρώνονται στην πλατεία και τραγουδάνε το ‘Τσιντσιρό’.

Το τραγούδι αυτό αποτελεί ιδιαίτερη ιεροτελεστία καθώς μπροστά παίρνουν θέση  τα κορίτσια ηλικίας 15-20 χρονών με νυφιάτικες στολές, ακολουθούν οι γυναίκες ηλικίας 20-70 χρονών με φούστες, έπειτα τα κορίτσια ηλικίας 10-15 χρονών με φούστες και τέλος Λαζαρίνες ηλικίας 6-10 χρονών με τις άσπρες καλοκαιρινές στολές.

Από τα τραγούδια απουσιάζουν οι λαϊκοί οργανοπαίχτες καθώς το ρυθμό, την ένταση, το χρώμα και το ύφος του τραγουδιού δίνουν με τη χαρακτηριστικής τους φωνή οι Λαζαρίνες

Στη συνέχεια ακολουθεί  το ‘Πήδημα της Πυρουστιάς’ και ο όρκος των Λαζαρίνων. Έπειτα οι ‘λαζαρίτσες’ πηγαίνουν στην εκκλησία του προστάτη του χωριού) όπου τραγουδούν μπροστά από την εικόνα της Παναγίας και χορεύουν στον αύλιο χώρο της εκκλησίας ‘λαζαριάτικα’ τραγούδια.

Αργότερα ακολουθεί το ‘κονάκι’. Το γλέντι δηλαδή, με το οποίο ΄Λαζαρίτσες’ και  θεατές συγκεντρώνονται είτε στους χώρους των πολιτιστικών τους συλλόγων, είτε στην πλατεία όπου ακολουθούν ‘λαζαριάτικα’ τραγούδια και  νηστίσιμα εδέσματα.

Την Κυριακή των Βαΐων, μετά το πέρας του εκκλησιασμού, οι γυναίκες στήνουν τον Τρανό χορό στην πλατεία του χωριού, τραγουδώντας και χορεύοντας τα ‘Βαϊάτικα’ τραγούδια.

Τις ‘Λαζαρίνες’ τις συναντάμε στα χώρια των Αιανής, Κρόκου, Λευκοπηγής, Καισαρειάς, Αγίας Παρασκευής ,Κάτω Κώμης, και Ροδιανής.

Για το χρονικό του εθίμου αξίζει να σημειωθεί πως πραγματοποιήθηκε επιστημονική ημερίδα με τίτλο «Οι Λαζαρίνες του Τσιαρτσιαμπά μέσα από τη ματιά του χθες, του σήμερα και του αύριο» με απώτερο σκοπό την προετοιμασία του φακέλου ένταξής του, στην παγκόσμια άυλη πολιτιστική κληρονομιά της UNESCO.

Η ημερίδα έλαβε χώρα στο αρχαιολογικό μουσείο Αιανής στις 16 -17 Απριλίου 2016 μετά από έναν επίμονο κύκλο επαφών του δήμου Κοζάνης και συγκεκριμένα  μέσω της προέδρου του ΟΑΠΝ Κοζάνης Φανής Φτάκα -Τσικριτζή, με αρμόδιους φορείς. Έτσι το έθιμο πήρε το εισιτήριο για την ένταξή του στο κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς .

Χαρακτηριστικό το τραγούδι που σε όλες τις περιοχές της Ελλάδος ακούγεται εκείνη την περίοδο Ἦρθε ὁ Λάζαρος, ἦρθαν τὰ Βάγια, ἦρθε ἡ Κυριακὴ ποὺ τρῶν τὰ ψάρια

To έθιμο αυτό,  το συναντάμε και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας όπως στις Κεσσάνη ανατολικής Θράκης, Σέρρες, Παλιουριά Γρεβενών, Αλεξάνδρεια και Καμποχώρι Ημαθίας, στην Ελασσόνα και στην Αίγινα.

Ο συνδυασμός των χρωμάτων της φύσης με τα χρώματα  των ενδυμασιών, τις χαρακτηριστικές φωνές των κοριτσιών-γυναικών και τα φωτεινά πρόσωπα όλων των συμμετεχόντων, σου χαράσσουν στη μνήμη την ελπίδα, τη ζωή και τη εξέλιξη…

Κείμενο & Φωτογραφίες | Μερόπη Βαχτσεβάνου

Print Friendly, PDF & Email
Τι πρέπει να γνωρίζουμε για το έθιμο των Λαζαρίνων? Από τη Μερόπη Βαχτσεβάνου">
περισσότερα σχετικά άρθρα
περισσότερα από: MyDonnasito
περισσότερα στή: Πολιτισμός

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Δείτε επίσης

Darren Aronofsky | Ένας σκηνοθέτης που αξίζει να παρακολουθήσεις!!

Ο Darren Aronofsky είναι ένας πολύ σπουδαίος σκηνοθέτης  και σεναριογράφος. Γεννήθηκε 12 Φ…